Έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε το βάρος με την περίοδο της κύησης, αφού τότε η γυναίκα αυξάνει τα κιλά της. Έχετε σκεφτεί όμως ότι το βάρος μίας γυναίκας μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο και να την επηρεάσει και στο στάδιο της γονιμότητας;

Πράγματι έχει παρατηρηθεί πως κάποια από τα προβλήματα γονιμότητας συνδέονται με το βάρος της γυναίκας και πιο συγκεκριμένα με τις περιπτώσεις ατόμων με μη φυσιολογικό βάρος. Είτε αυτό είναι προς τα πάνω είτε προς τα κάτω. Δηλαδή είτε μιλάμε για παχύσαρκες είτε για λιποβαρείς γυναίκες. Τόσο το χαμηλό όσο και το υψηλό βάρος του γυναικείου σώματος, προδιαθέτουν σε μειωμένη γονιμότητα.

«Η παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει διάφορα προβλήματα και ένα από αυτά είναι ότι μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα τόσο στις γυναίκες όσο και τους άνδρες.» τονίζει ο Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος Αγαμέμνων Δρακονταείδης.

Στις γυναίκες όσο πιο αυξημένο είναι το λίπος στο σώμα τόσο πιο αυξημένη είναι η οιστρόνη. Η οιστρόνη είναι οιστρογόνο το οποίο προκύπτει από τη μετατροπή της ανδροστενδιόνης (η οποία παράγεται από τα επινεφρίδια) στα λιποκύτταρα. Άρα, όσο πιο αυξημένα τα λιποκύτταρα τόσο πιο αυξημένη η οιστρόνη. Εκτός όμως από την οιστρόνη, στις γυναίκες παράγονται οιστρογόνα και από τις ωοθήκες και έτσι κάθε μήνα δημιουργείται ένας κύκλος περιόδου κατά τον οποίο παράγονται ωοθυλάκια τα οποία ωριμάζουν, ένα συνήθως είναι μεγαλύτερο από όλα (επικρατές) και απελευθερώνει το ωάριο, το οποίο αν γονιμοποιηθεί θα προκύψει έμβρυο, αν όχι η γυναίκα θα έχει περίοδο.

Όταν όμως τα οιστρογόνα είναι αυξημένα επηρεάζεται ο κύκλος και δεν γίνεται ωορρηξία, αλλά και αν ακόμη γίνει τα ωάρια θα είναι κακής ποιότητας. Επιπλέον, ο λιπώδης ιστός παράγει λιποκίνες, ορμόνες που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με μοριακούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την ωρίμανση των ωοθυλακίων. Συνεπώς μειώνονται οι πιθανότητες εγκυμοσύνης.

 Υπάρχουν επίσης  μελέτες που δείχνουν ότι και τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής είναι χαμηλότερα σε παχύσαρκες γυναίκες, επειδή είναι μειωμένες οι πιθανότητες εμφύτευσης του εμβρύου και παραλληλα επίτευξης εγκυμοσύνης.Θα πρέπει λοιπόν να δίνεται μεγάλη προσοχή στο θέμα βάρους καθ ότι μπορεί να υπάρξουν και επιπλοκές στην κύηση η στο έμβρυο λογω υπερβολικού βάρους όπως διαβήτης κύησης, προεκλαμψιας ,ακόμα και αδυναμία να γεννήσει η γυναίκα φυσιολογικά.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση των ανδρών με προβλήματα παχυσαρκίας;

Στους άνδρες η παχυσαρκία σχετίζεται με μειωμένη τεστοστερόνη και προβλήματα στύσης, με μείωση της ποιότητας και της ποσότητας του σπέρματος, αλλά και με μεγαλύτερο ποσοστό ανωμαλιών στα σπερματοζωάρια.

Συνεπώς, μια γυναίκα ή ένας άνδρας που επιθυμεί να αποκτήσει παιδιά θα πρέπει πέραν όλων των άλλων να προσέχει τη διατροφή και το βάρος του. Η σωστή διατροφή, η καθημερινή άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος, η παρακολούθηση του βάρους σώματος, ο καλός τρόπος ζωής γενικότερα σε συνδυασμό με τον προγεννητικό έλεγχο για την έγκαιρη αντιμετώπιση οποιουδήποτε προβλήματος θα βοηθήσουν ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η επίτευξη μιας εγκυμοσύνης και η απόκτηση ενός παιδιού.

Ισχύει το ίδιο και για τις ανορεκτικές ή λιποβαρείς γυναίκες;

Πολλές ανορεκτικές γυναίκες εμφανίζουν παρατεταμένη αμηνόρροια λόγω της υπερβολικής απώλειας βάρους και λίπους. Οι ανορεκτικές γυναίκες ζυγίζουν συνήθως 30% κάτω από το φυσιολογικό βάρος τους. Όταν λοιπόν το ποσοστό λίπους μίας γυναίκας πέσει κάτω από το φυσιολογικό, το σώμα της δε μπορεί να παράγει τα επίπεδα των ορμονών που χρειάζεται για να σχηματιστούν ωάρια. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις ο κύκλος επανέρχεται στα φυσιολογικά, μόλις η γυναίκα αρχίζει να παίρνει βάρος. Περίπου το 80% των γυναικών που επανακτούν βάρος, μπορούν να συλλάβουν.

Η υπογονιμότητα μπορεί να παρουσιαστεί και σε γυναίκες, που δεν είναι ανορεκτικές αλλά έχουν αρκετά χαμηλό βάρος. Ακόμη κι αν αυτές βρίσκονται μόνο 10% πιο κάτω από το ιδανικό βάρος. Εδώ ο μηχανισμός που εμπλέκεται έχει να κάνει με κάποια δυσλειτουργία των ωοθηκών και μη σταθερό κύκλο. Η ανάκτηση του ιδανικού βάρους φαίνεται ν’ αποκαθιστά το πρόβλημα σε πολύ μεγάλο ποσοστό.

Bonus info: Παχυσαρκία είναι η παθολογικά αυξημένη εναπόθεση λίπους στις λιπαποθήκες του σώματος, η οποία συνεπάγεται και την αύξηση του βάρους. Σε φυσιολογικά επίπεδα το λίπος αποτελεί το 15-20% του σωματικού βάρους για τον άνδρα και το 20-25% για τη γυναίκα, ενώ στην παχυσαρκία το ποσοστό μπορεί να φτάσει το 40% ή ακόμη και το 70%. Ο προσδιορισμός της παχυσαρκίας γίνεται μέσω του Δείκτη Μάζας Σώματος, ο οποίος προκύπτει αν διαιρέσουμε το σωματικό βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο του ύψους (σε μέτρα).

Δείκτης Μάζας Σώματος = Σωματικό Βάρος(σε κιλά)/Ύψος2(σε μέτρα)

Ευχαριστούμε πολύ τον μαιευτήρα χειρούργο γυναικολόγο Αγαμέμνονα Δρακονταείδη για την επιστημονική συμβολή του στο άρθρο μας.